Mỗi mã hàng mới cần khuôn bế và bản in khớp nhau để lên máy là chạy, khỏi sửa lại.
Chế bản và khuôn
Chế bản và khuôn là phần chuẩn bị trước khi lên chuyền: bản in flexo mang hình ảnh, khuôn bế mang hình khai triển của thùng. Làm sai ở khâu này thì cả lô hàng sai theo, vì máy chỉ lặp lại đúng thứ đã khắc sẵn.
Thiết bị trong mảng chế bản và khuôn
Máy trong nhóm khuôn bế
Máy trong nhóm bản in flexo
Chế bản và khuôn gồm những gì và vận hành ra sao?
Khuôn bế là bản gỗ đã gá lưỡi cắt và thanh nhấn lằn theo đúng hình trải của thùng. Nó quyết định kích thước thành phẩm, vị trí các đường gấp và hình dạng nắp. Một khuôn làm lệch vài milimét thì thùng gấp lên bị vênh mép, và không có cách nào chỉnh trên máy để cứu — phải sửa khuôn.
Bản in flexo ngày nay là bản photopolymer, dán lên trục bằng băng dính xốp chuyên dụng. Nhiều xưởng vẫn quen gọi là bản kẽm theo cách gọi mang sang từ in offset, nên khi đặt hàng nên nói rõ để không nhận nhầm loại.
Băng dính dán bản không phải chi tiết phụ. Độ dày và độ đàn hồi của lớp băng ảnh hưởng trực tiếp tới nét in: băng quá cứng thì nét gãy, quá mềm thì nét bè ra. Đây là chỗ hay bị bỏ qua khi đi tìm nguyên nhân in xấu.
In hoặc bế không đạt thì xem lại khâu nào?
Mỗi hàng là thứ nhìn hoặc kiểm được ngay tại xưởng — không cần tra số liệu.
| Bạn nhìn thấy gì trên thành phẩm | Xem lại |
|---|---|
| Nét in bè ra, chữ nhỏ dính vào nhau | Băng dán bản quá mềm, hoặc bản ép quá sâu |
| Nét in đứt quãng, mất chân chữ | Bản mòn hoặc băng dán quá cứng |
| Hình in lệch so với đường gấp | Vị trí dán bản trên trục — kiểm dấu căn trước khi đổ lỗi cho máy |
| Thùng gấp lên bị vênh mép dù máy chạy đúng | Khuôn bế — sai hình khai triển, sửa trên máy không cứu được |
| Bế đứt chỗ này, không đứt chỗ kia trên cùng tấm | Chiều cao lưỡi không đều, hoặc bản gỗ cong |
| Tấm dính lại trong khuôn, không rơi ra | Cao su đẩy đã chai hoặc thiếu chỗ |
Sự cố thường gặp ở mảng chế bản và khuôn
Viết theo đúng thứ nhìn, nghe, sờ thấy tại máy. Đây là hướng khoanh vùng, không thay cho tài liệu của nhà sản xuất.
Bế xong phải bẻ tay mới tách được thùng khỏi phần phế, chỗ bẻ bị xé lông giấy
Xem trước: Vết khía giữ phế trên lưỡi bế quá rộng hoặc quá dày, và đoạn lưỡi đã mòn tròn quanh chỗ đó.
Xem các dòng lỗi khớp “phần phế” →Mép đầu bản in vểnh lên khỏi trục, mỗi vòng quay đập nhẹ vào tấm
Xem trước: Mép băng dán bản chưa miết kín, hoặc dung môi rửa bản ngấm vào mép băng; dán lại mép và vát mép bản.
Xem các dòng lỗi khớp “vểnh” →Miếng cao su đẩy bong khỏi khuôn, rơi lẫn vào chồng tấm đã bế
Xem trước: Lớp keo dán cao su đã lão hoá, hoặc miếng cao su cắt quá sát lưỡi nên bị lưỡi xén dần chân.
Xem các dòng lỗi khớp “cao su” →Cùng một khuôn, bế trên máy này đứt đều, sang máy khác lại sót đường
Xem trước: Tấm lót bù dưới khuôn và độ phẳng bàn máy; mỗi máy cần lớp bù riêng, ghi lại chỗ đã bù cho từng khuôn.
Mở công cụ tra lỗi máy →Bản in cất kho lấy ra dùng lại bị nứt ở chân chữ
Xem trước: Chỗ cất bản: ánh sáng, nhiệt và bản bị gập cong khi cất; cất phẳng, che sáng và lau sạch mực trước khi cất.
Xem các dòng lỗi khớp “chân chữ” →
Vật tư và phụ tùng đi kèm
- Lưỡi bế, thanh nhấn lằn, cao su đẩyChi tiết thay theo đoạn trên khuôn cũ khi mép bế bắt đầu ráp hoặc tấm dính lại trong khuôn.
- Lô lấy mực và lô cao suChi tiết trên máy in nằm ngay sau bản; bản mới mà lô lấy mực bít thì nét in vẫn nhạt.
- Mực in flexoĐi cùng bản photopolymer; khi nét in xấu phải xét mực và băng dán bản cùng lúc.
- Mẫu giấy mặt sẽ chạyMang theo khi đặt làm bản, vì màu nền và độ hút mực của giấy mặt quyết định lựa chọn bản và băng dán.
Đặt làm khuôn bế và bản in cần gửi những gì?
- Bản vẽ khai triển có ghi rõ độ dày tấm sẽ chạy — thiếu thông tin này, vị trí vạch gấp có thể lệch.
- Loại máy bế sẽ dùng: bế phẳng hay bế tròn, vì hai loại khuôn khác cấu tạo.
- File in đã tách màu và dấu căn, kèm loại giấy mặt sẽ in để bên chế bản chọn bản và băng dán phù hợp.
- Số lượng dự kiến chạy trên khuôn và bản — ảnh hưởng tới lựa chọn vật liệu bền hay rẻ.
- Hẹn ngày bế thử trên đúng loại tấm trước khi nhận khuôn chính thức.
Câu hỏi thường gặp
Khuôn bế làm bằng gì?
Bản nền thường là gỗ dán nhiều lớp, trên đó xẻ rãnh theo hình khai triển rồi cắm lưỡi cắt và thanh nhấn lằn. Xen giữa là cao su đẩy để tấm bật ra khỏi khuôn sau mỗi nhịp.
Bản kẽm và bản photopolymer khác nhau không?
Khác. Bản kẽm là cách gọi cũ mang từ in offset sang. In thùng carton dùng bản photopolymer, mềm và đàn hồi để in được trên bề mặt sóng không phẳng tuyệt đối.
Khuôn bế dùng được bao lâu?
Tuổi khuôn phụ thuộc loại giấy, độ dày tấm và cách vận hành. Dấu hiệu cần xem lại là bế bắt đầu không đứt đều, hoặc mép cắt bắt đầu xơ dù máy không đổi gì.
Có nên lưu khuôn cũ không?
Nên, nếu mã hàng còn khả năng chạy lại. Làm lại khuôn tốn thời gian hơn là tốn tiền — và thời gian đó rơi đúng vào lúc khách đang chờ hàng.
Vì sao in đẹp trên giấy mà xấu trên thùng?
Vì bề mặt khác nhau. Mặt thùng có sóng bên dưới nên không phẳng đều, và giấy làm thùng hút mực khác giấy in thường. Đó là lý do in thùng dùng hệ bản và hệ mực riêng.
Trang này không nói được điều gì?
- Trang này nêu vai trò và dấu hiệu nhận biết, không nêu quy cách khuôn — quy cách phụ thuộc mã hàng và máy bế của bạn.
- Hình khai triển của từng kiểu thùng theo bảng mã quốc tế; ở đây chỉ nhắc tên bảng mã, không trích nội dung vì đó là tài liệu trả phí.
Cần chính xác hơn thì tra ở đâu: tài liệu kỹ thuật và catalogue của đúng hãng, đúng đời máy bạn đang chạy; đối chiếu cách gọi ở bảng tên gọi thiết bị; còn chưa rõ thì gửi câu hỏi kèm tên máy và hiện tượng.
Cần báo giá hoặc tư vấn chọn máy
Gửi tên máy, sản phẩm làm ra và sản lượng — trao đổi theo đúng xưởng của bạn.
Gửi yêu cầuMáy đang dừng vì sự cố
Gõ hiện tượng đang thấy để biết nên kiểm chỗ nào và chi tiết nào hay phải thay.
Tra lỗi máyChưa chắc tên thiết bị
Đối chiếu tên nghề trong xưởng với tên trên catalogue trước khi hỏi hàng.
Xem bảng tên gọi